Cele i metody wychowawcze
W Sparcie cel wychowania w gimnazjonie był określony jasno i jednoznacznie: Wracaj z tarczą lub na tarczy. mówiła matka synowi wyruszającemu na wojnę, jak napisał Plutarch. Natomiast metody były spartańskie.
W epoce Odrodzenia zwanej Renesansem celem był harmonijny rozwój zdolności ucznia w oparciu o spuściznę kulturową antyku poprzez studiowanie tekstów starożytnych w języku oryginału łacina, greka, język hebrajski.
W epoce Odrodzenia jako gimnazjum zaczęto określać różne szkoły średnie.
o 1519 biskup Jan Lubrański założył w Poznaniu szkołę humanistyczna zwane Akademią Lubrańskiego lub Kolegium Lubrańskiego, z kursami akademickimi, zorganizowane na wzór uniwersytetu. Istniało do roku 1780. Nie było to jednak gimnazjum w ścisłym tego słowa znaczeniu, gdyż od uniwersytetu różniła się jedynie brakiem prawa do nadawania tytułów naukowych.
Gimnazjum (łac. gymnasium z gr. gymnásion) - określony typ szkoły średniej, różnej postaci zależnie od epoki i kraju. Współcześnie gimnazja to różnego typu szkoły średnie, ogólnokształcące i zawodowe, między innymi w Austrii, Niemczech, Danii, Szwecji, Norwegii, a w Polsce po reformie w latach trzydziestych XX wieku do roku 1948 i od 1999 obok szkoły podstawowej i liceum znaczący etap w procesie kształcenia.
